Parsiyel taşımada yükünüz aracın tamamını doldurmaz; aynı hat üzerindeki başka sevkiyatlarla ortak kapasiteyi paylaşır. Bu yüzden ödeyeceğiniz bedel, yükün ağırlığından çok araç zemininde kapladığı yerle ilgilidir. Kapasite planını doğru kurmak da bu ölçüyü baştan bilmekten geçer.

Bu yazıda parça yüklerde kapasitenin nasıl hesaplandığını, hangi ölçünün neden istendiğini ve teklif öncesi bize hangi bilgileri vermeniz gerektiğini topluyoruz.

Yükleme metresi: parsiyel taşımanın asıl birimi

Avrupa hatlarında kapasite, ton veya metreküple değil yükleme metresi (ldm — loading meter) ile ölçülür. Formül basittir:

Yükleme metresi = (yükün uzunluğu × genişliği) ÷ 2,4

Bölendeki 2,4 metre, standart bir Avrupa dorsesinin kullanılabilir iç genişliğidir. Buradan çıkan sonuçlar sektörde ortaktır:

  • Standart bir EUR palet 1200 × 800 mm ölçüsündedir. Formüle koyduğunuzda (1,20 × 0,80) ÷ 2,4 = 0,40 ldm eder.
  • 13,6 metrelik bir tenteli dorse yaklaşık 13,6 ldm kapasiteye ve 33 EUR palete karşılık gelir.

Yani "10 paletim var" demek, kabaca 4 yükleme metresi yer istemek demektir. Bu rakam netleştiğinde araç planı da netleşir.

Ağırlık mı, hacim mi?

İkisi birden. Bir palet hafif ama yüksekse hacim üzerinden, ağır ama alçaksa ağırlık üzerinden değerlendirilir. Sektörde yükleme metresi başına yaklaşık 1.850 kg üst sınır kabul edilir; bunun üzerindeki yoğunluklarda dorsenin toplam ağırlık sınırı, zemin alanından önce dolar.

EUR paletin taşıyabileceği hareket hâlindeki (dinamik) yük de standartta 1.500 kg ile sınırlıdır. Pratikte parsiyel gruplamalarda palet başına 800–1.000 kg aralığı tercih edilir; istifin güvenli kalması için.

İstiflenebilirlik neden ayrı bir soru?

Ortak kapasitede yükünüzün üzerine başka bir sevkiyat konulabiliyorsa, aynı zemin alanı iki kez kullanılabilir. Bu, hem maliyeti hem de sevkiyat takvimini doğrudan etkiler.

İstiflenebilirliği belirleyen şeyler:

  • Ambalajın üst yükü taşıyıp taşıyamadığı (shrink, sandık, koli dayanımı)
  • Paletin üzerinden taşan parça olup olmadığı
  • Yükün hassas, kırılabilir ya da ısı kontrollü olup olmadığı
  • Üst yüzeyin düz olup olmadığı

"İstiflenemez" bilgisi eksik verildiğinde araç yüklenirken yerinde fark edilir ve o noktada plan değişir. Bunu baştan konuşmak en ucuz yoldur.

Teklif öncesi bizden istenen bilgiler

Parça yükte doğru bir kapasite planı için şunları soruyoruz:

  1. Çıkış ve varış adresi — şehir değil, adres. Aynı ülkeye giden iki yük farklı bölgede farklı hat kullanır.
  2. Palet veya koli adedi ve tek tek ölçüleri — toplam değil, birim ölçü.
  3. Brüt kilo ve m³
  4. Yükleme metresi (biliyorsanız) veya paletin taban ölçüsü
  5. Ambalaj tipi ve istiflenebilirlik
  6. Yükün çıkışa hazır olacağı tarih
  7. Teslim adresinde randevu, rampa veya forklift durumu
  8. Incoterms ve gümrük evrakının hangi aşamada olduğu

Bu sekiz başlık geldiğinde ilk görüşmede araç tipini, konsolidasyon noktasını ve teslim sırasını konuşabiliyoruz.

Ölçü değişirse ne olur?

Parça yükte kapasite planı, sevkiyat çıkmadan önce kurulur. Yükün ölçüsü beyan edilenden büyük çıkarsa, o yer için ayrılan alan yetmez ve plan tekrar kurulmak zorunda kalır. Bu, aracın beklemesi ya da yükün bir sonraki sefere kalması anlamına gelebilir.

Bu yüzden tahmini ölçü yerine ölçülmüş ölçü istiyoruz. Emin değilseniz "yaklaşık" demeniz, yanlış rakam vermenizden iyidir.

Yükünüz tek başına araç dolduruyorsa komple taşımalar daha uygun olabilir; parça yükte ise parsiyel taşımacılık ve grupaj ve konsolidasyon modellerini birlikte değerlendiriyoruz. Ölçü ve tarih bilgisiyle teklif formunu doldurmanız yeterli.

Kaynaklar